Moreel vakmanschap en de crisis van de naoorlogse politiek-bestuurlijke orde (1968-1982)

De politieke en sociale schokken van de late jaren zestig en zeventig hadden hun weerslag op zowel het politieke als het bestuurlijke domein. Zowel in de politieke arena als in de publieke opinie klonken luid de roep om een meer democratisch, moreel en transparant bestuur. In dit project zal de promovendus de morele effecten van deze sociaal-politieke schokken op het Nederlandse bestuur onderzoeken binnen een bredere Europese context.

Kom ons team versterken!

De Universiteit van Amsterdam en de Amsterdam School for Regional and Transnational and European Studies (ARTES) zijn verheugd een volledig gefinancierde vierjarige PhD-positie aan te kondigen op het gebied van politieke en bestuurlijke geschiedenis en historisch bestuur. De succesvolle kandidaat maakt deel uit van het NWA/ORC DeMoCraft-consortium, dat onderzoekt hoe het democratisch-morele vakmanschap van politici kan worden versterkt: de kennis, vaardigheden, houding en praktijken die nodig zijn om het politieke ambt integer en volgens democratische en rechtsstatelijke normen uit te oefenen. Zulk democratisch-moreel vakmanschap is cruciaal in tijden van crises en maatschappelijke transities.

Promotie project: De politieke en sociale schokken van de late jaren zestig en zeventig hadden hun weerslag op zowel het politieke als het bestuurlijke domein. Traditionele werkwijzen werden in twijfel getrokken door een nieuwe generatie die zich verzette tegen het deskundigenbestuur en de ‘gemanagede democratie’  van het naoorlogse wederopbouwtijdperk. Zowel in de politieke arena als in de publieke opinie klonk luid de roep om een meer democratisch, moreel en transparant bestuur. Net als vandaag de dag was de samenleving in de jaren zeventig en begin jaren tachtig sterk gepolariseerd, en moest het bestuur laveren tussen tegengestelde morele eisen van verschillende partijen en sociale groepen. De promovendus zal de aanname dat in tijden van crisis de morele dimensie van de politiek-bestuurlijke relaties naar voren komt empirisch onderzoeken. De focus is op een relatieve korte periode in de recente geschiedenis: de kritieke decennia na 1968 in Nederland in de West-Europese context.

Methode en aanpak: In dit project zal de promovendus de morele effecten van deze sociaal-politieke schokken op het Nederlandse bestuur onderzoeken binnen een bredere Europese context. Er zal een gemengde methodologische aanpak worden gehanteerd, variërend van uitgebreide interviews met (gepensioneerde) ambtenaren en politici tot analyse van secundaire literatuur en archiefonderzoek (met name bij het ministerie van Binnenlandse Zaken). De Nederlandse ervaring zal worden vergeleken met die van verwante West-Europese landen. Het project kan worden aangepast aan de individuele interesses en vaardigheden van de promovendus.

Dit ga je doen

• Indienen van een (Engelstalig of Nederlandstalig) proefschrift binnen de contractperiode;


• Presenteren van tussentijdse onderzoeksresultaten op workshops en conferenties;


• Deelnemen aan het PhD trainingsprogramma van de onderzoekschool en de Faculteit der Geesteswetenschappen;


• Het geven van cursussen op BA-niveau in het 2e en 3e jaar van het dienstverband (max. 0,2FTE per jaar);


• Deelnemen aan de activiteiten van het grotere DeMoCraft programma (zie boven);


• Zowel archief onderzoek verrichten als interviews afnemen.

Dit vragen we van jou

• Een masterdiploma in de (politieke) geschiedenis, politieke wetenschappen, bestuurskunde, politieke filosofie, of een verwant vakgebied, behaald uiterlijk op 1 september 2026;


• Ervaring met gemengde onderzoeksmethoden, in het bijzonder de combinatie van archiefonderzoek en het houden van interviews;


• Goede beheersing van de Nederlandse taal;


• Professionele beheersing van het Engels;


• Een goede passieve en actieve beheersing van de Franse taal is een aanbeveling;


• Het vermogen om zowel zelfstandig als in teamverband te werken;


• Aantoonbare interesse in academisch onderzoek en een sterke drang om te groeien in het vak;


• Het vermogen om historisch onderzoek te relateren aan hedendaagse politieke debatten.

Dit bieden we jou

• We bieden een tijdelijk arbeidscontract voor een periode van 48 maanden. Het eerste contract heeft een looptijd van 16 maanden, met een verlenging voor de volgende 32 maanden, afhankelijk van een positieve prestatiebeoordeling binnen de eerste 12 maanden. De gewenste startdatum is​ 1 september 2026, of zo spoedig mogelijk daarna​;


• Promovendi krijgen vrijstelling van collegegeld;


• Promovendi hebben gratis toegang tot cursussen die worden aangeboden door de Graduate School of Humanities en de Nederlandse Nationale Onderzoeksscholen;


• Uitstekende mogelijkheden voor verdere professionele ontwikkeling en opleiding;


• Een inspirerende academische en internationale werkomgeving in het hart van Amsterdam;


• Een enthousiast, internationaal en professioneel academisch team.

Hier ga je werken

De Universiteit van Amsterdam is de grootste universiteit van Nederland en biedt het breedste scala aan academische opleidingen. Aan de UvA studeren en werken 42.000 studenten, 6.000 medewerkers en 3.000 promovendi in een breed scala aan vakgebieden, verbonden door een cultuur van nieuwsgierigheid.

De Faculteit der Geesteswetenschappen verzorgt onderwijs en verricht onderzoek met een sterk internationaal profiel in een groot aantal disciplines op het gebied van taal en cultuur. De faculteit is gevestigd in het hart van Amsterdam en onderhoudt nauwe banden met vele culturele instellingen in de hoofdstad. Onderzoeks- en onderwijspersoneel richt zich op interdisciplinaire samenwerking en is actief in verschillende onderwijsprogramma's.

De Amsterdam School for Regional, Transnational and European Studies (ARTES: Amsterdam School for Regional, Transnational and European Studies – Universiteit van Amsterdam) combineert benaderingen uit de geesteswetenschappen en de sociale wetenschappen bij de studie van Europa en andere wereldregio’s, en de onderlinge relaties daartussen. Onze wetenschappers houden zich bezig met en werken in en tussen Europa, het Middellandse Zeegebied en het Midden-Oosten, de landen van de voormalige Sovjet-Unie, de Kaukasus, Centraal- en Oost-Azië en Latijns-Amerika.

Als je jezelf herkent in het profiel en geïnteresseerd bent in de functie, kijken we uit naar je sollicitatie. Sollicitaties moeten de volgende informatie bevatten (ingediend in één pdf):

1. Een motivatie brief (1 A4);


2. Een volledig (academisch) cv;


3. Schrijfvoorbeeld (10.000-15.000 woorden) (bij voorkeur een MA-scriptie);


4. De namen en contactgegevens van twee referenten, waaronder je scriptiebegeleider, die door de selectiecommissie kunnen worden benaderd.

Voor vragen over de functie of de afdeling kun je contact met ons opnemen via:

• ​​Dr. Matthijs Lok, Universitair docent


• [email protected]